به مجموعه ی شعری « تن زبان زبان تن »
شعرهای اروتیک یداله رویایی
گپ شب
سفری در پیش ست
ازانحنای زانوانت گذرکردم
آخ !
که بوی تن ات عاشقانه مسمومم کرد
ازحجم گرمی سینه هات
سینه بندت را عرق زده
لب های گوشتالویی ات
تازه ازیک بوسه ی فریبنده برگشته ست
وبوی شراب میدهد.
ازانحنای زانوانت گذرکردم
تهیگاه پرنور نبش پاهات
بیتابم کرد.
چیزی با دیدن چیزی
برگ وبال گستراند و از سختی خود کاست
با آخ ، آخ ات تن به تن ام گذاشتی
ودمی به آغوش هم دم گرفتیم
2
سلحشورانه ،
درتو پیچیدم
تا سلاست فسحت پاهات
کلیدمن
وقتی برای گشودن به تورسید .
خوابانده رسوب کردم
در تو
عصاره ی کلیدم را که
در قفلت فرو رفته بود .
شب یلدا و روز تولدم
دل من در گریبانت انوشه
شوم باران و ریزم قطره ُ قطره
به گیسوی پریشانت انوشه
نمیدانم کجای راه بود که دستانم با زنده گی دست داد، مادرم میگفت:
در اولین نفسهای دی ماه ۱۳٦٦ خورشیدی د ر گوشه ای از زمین خد ا فرزاد
شدم و اینکه درکجای راه بود که عاشق شدم این را مادرم هیچ وقت نگفت
و من در جستجوی عاشق شدن میرفتم تا اینکه سهم کودکی ام را در نگاه
شیشه یی عروسکی گم کنم و این گمشدن آغاز راهی بود که مرا پیدا
میکرد . وروز ها شد که دست بدست باخودم در انحنای یک کوچه ای از
نور وعلف راه نشینم تانگاهم را در نگاه سرخ شعر پل زنم ومدتیست با
زبان شعر با سایه ام درد دل میکنم واین درد گاهی چنان فراگیر میشود
که در من و سایه ام نمیگنجد .
نامه ي به دخترم ...
نامه ي به دخترم ...
دست هاي بلورين دخترم را لاي دستانم مي فشارم .با لبان ترك برداشته ام روي گونه هاش بوسه ميزنم او ازمن ميگريزد و دور مي شود وبا نگاه هاي دزدانه اش از لاي دروازه ي خانه به طرفم مي نگرد و مرا عاطفي تر ميكند .
صدا مي زنم !
بيا عزيز ، دنياي من ، ستاره ي من
اما او ديگر دور شده ست ، معلومش نيست .با پيراهن غربي اش دلم را راه رفته ست و چشمان آبي اش را در ته دلم پاشيده ست كه هرحظه دلم را مي خواند . ونقش پا مي گذارد تا مثل من يك پدر ديوانه ، خر و نامهربان را لگد بزند .
شام همان روز پشت هم رفته صبح شد و دوباره صداي پاي آفتاب خانه امرا روشن كرد .من باز باخنده هاي آن تك پرنده ي خيالم ... دختركم ازخواب پريدم خنده هاي او در رگ ، رگم رفت و به من لعنت فرستاد .
آري !
او از لحظه هاي هوس بار يك شب جدايي بود كه مرا از دستان مادرش دور ميكرد وخود را نشانه ي از آن شب ميان من و مادرش مي گذاشت وعطر بوسه هاي همان شب را در فاصله هاي شرق و غرب دنياي عاطفي مان مي پاشيد .
... همان شب پايان شهوت ناكترين فصلي از سالهاي عاشقانه ام بود ومرا در بلند راه هاي تنهايي راهنمايي مي كرد . تا دست به دست سايه ام راه بروم .
... دستان همديگر را به پشت هم مي فشرديم و از لبان هم عطر مي گرفتيم سرم را روي پستان هاي برهنه اش براي آخرين بار مي ماندم و آرام ، آرام گريه مي كردم
لبان همديگر را از فرط بوسيدن خوني كرده بوديم و در آغوش هم ساعت ها گم بوديم
تا آغاز لحظه هاي سرخ ، سرخ ، سرخ .....
فرنود – بلخ
یک ماه با صادق هدایت
سرنخ
در فروردین ماه ١٣٣٠ خورشیدی صادق هدایت بزرگ به دنیای افسردگی
و حالت شیزوفرینایی اش پایان داد. اعضای خانه ی ادبی اشراق این
ماه را به خوانش وبررسی تمامی آثار هدایت بزرگ اختصاص داده اند
وهمچنان از کتاب حاشیه های استاد رهنورد زریاب خاطرات استاد
عبدالحی حبیبی را برای دوستان برگزیده ام تا به اندوخته هاتان افزوده باشد
اینک کوتاه چند گپ درپیوند به زندگی زنده یاد صادق هدایت :
صادق هدایت در سال ١٢٨٠ خورشیدی دریک خانواده ی اشرافی به دنیا آمد
وی درسال ١٣١٥ خورشیدی جزومحصلان اعزامی به فرانسه رفت وپس از نه
سال به ایران برگشت وبه استخدام بانک ملی درآمد.
درسال ١٣١٥ خورشیدی به هندوستان رفت وبه اموختن زبان پهلوی پرداخت
پس از مدتی رومان معروف بوف کور را به صورت پلی کلی در هندوستان منتشر
کرد وی با انتشار این کتاب به شهرت بی نظیر در ایران وسایر کشورهای اروپایی
دست یافت و محقیقین خارجی پژوهش ها و تحقیقات قابل ملاحظه ای درباره
ی این نویسنده ی بزرگ فارسی زبان انجام دادند
صادق هدایت بزرگ در فروردین ماه ١٣٣٠ خورشیدی در پاریس خودکشی کرد
و معروفترین اثار او عبارتنداز : بوف کور ، سایه و روشن ، سگ ولگرد ،علویه خانم
ولنگاری ، وغ وغ ساهاب وترجمه ی آثار فرانتس کافکا میباشد .
فرزاد فرنود فروردین ماه 1387 خورشیدی بلخ
محضرشادروان استاد عبدالحی حبیبی برای من همواره پرفیض وپرثمر بود.درگفته های
استادفرزانه همیشه نکته های را میدیدم نغز ودلانگیز ومطالبی مییافتم سودمند و روشنا
یی بخش . روزی درمیان سخن های دیگر گفتند که یک ماه را در تاشکند با شادروان
صادق هدایت سپری کرده اند با اصرار از استاد خواستم که آنچه ازین مسافرت وازین
دیدار درحافظه دارند،روی کاغذ آورند با بزرگواری پذیرفتند وروزی در تیلفون گفتند :
_ آن نبشته گک آماده هست !
بدین صورت ، خاطرات فشرده استاد حبیبی از دیدار با صادق هدایت به دست من رسید
حالا که استاد درمیان ما نیستند ، خواستم که این فیض برای مشتاقان آثار استاد
ودلبسته گان نویسنده ی پرآوازه صادق هدایت عام شود وبه چاپ برسد .
درشکل نگارش این نبشته تغیراتی داده ام وچند جمله را حذف کرده ام .البته اجازه ی
این کار را از استاد بزرگوار داشتم .
رهنورد زریاب
درزمستان سال ۱۳۲۵خورشیدی به حیث نخستین ریس پوهنځی نوبنیاد ادبیات کار
میکردم . روزی وزیر معارف وقت ، دربوستانسرای کابل جایی که امیر عبدالرحمان خان
مدفون است ، امر کرد که سه نفر درمراسمی که به مناسبت بیست وپنجمین سالگرد
تاسیس دانشگاه تاشکند درآن شهر برگذار میشد ، از طرف افغانستا ن شرکت کنند
این سه نفر من ، داکتر محمد انس و مرحوم سرور گویا بودیم .
سفرما بی درنگ آغاز شد ، زیرا به گشا یش مراسم تنها دو روز مانده بود وما ناگزیر بودیم
که درآن روزهای زمستانی ، ازمیان برف های هندوکش و رود بار آمو بگذریم
سپس از شهر تاریخی « ترمذ » درشمال آ مو به سوی سرزمین شاش " نام کهن
تاشکند " پرواز کنیم درآن روزگار کشورماراه های پخته وقیر شده نداشت جاده های پربرف
گل آلود ومار پیچ را در دشت وکوه وکمر پیمودیم . موتر ما بار ها درگل ولای فرورفت .
سرانجام شب شده بود که به مزار شریف رسیدیم شب را درآن شهر سپری کردیم
وسحرگاهان باردیگر به راه افتادیم ،اما موتر کوچک تیز رفتار ما دیگرنتوانست گل ولای را
درنورددواز رفتار باز ماند . ناگزیر اسپان تنومندی را به سه کراچی بستند وهریک ما با کوله بار خویش سوار یک کراچی شدیم . کراچی ها به راه افتادند واسپان نیرومند با تندی
وشتاب به تاخت درآمدند نیمروز بود که به شهرک « سیاه گرد » که مقر مرزبان افغانی بود رسیدیم ازگل ولای بیرون شدیم وبه ریگستان پا گذاشتیم درین جا ارابه های کراچی ها در ریگ فرو رفتند و اسپان کوه پیکر از کشیدن کراچی ها باز ماند ند.
باری از کراچی ها پایین شدیم وبه اسپان تازه نفس سوار گشتیم ترکسواران تازنده ی
جوان وتنومند پیش روی مان بر اسپان زیبا نشستند ما که عادت به ترکسواری ونشستن
برپشت اسپان نجیب تازنده آن سرزمین نداشتیم ناچار با دستار ها خودمانرا به آن جوانان
نیرومندبستیم وانان با شتابی حوصله فرسا ما را به سوی « تاشگذر » که دران هنگام
گذرگاه دریای آمو بود بردند کسانیکه به اسپ سواری عادت ندارند به ویژه آنانیکه همواره
پشت میز ها قلمزنی ومیرزایی کرده اند اگر با چنین آزمونی روبرو شوند وناگزیر باشند که از چاشت تا شب خویشتن را به مقصد برسانند حتما حوصله میبازند وزمام مقاومت
ازدست میدهند با خستگی حوصله فرسا و درمیان سرمای سخت به تاشگذر رسیدیم
خوشبختانه در کنار آمو اطاق گرمی استقبال مان کر د از فرط خستگی به خواب سنگینی فرورفتیم سحرگاهان با کشتی بخار که مهمان داران شوروی به این ساحل آمو آورده
بودند به راه افتادیم آمو مرزمشترک کشورما ودولت بزرگ شورویست درمیان ما شعر
شناسی چون روان شاد گویای اعتمادی بود که داستان پل بستن سلطان محمود بر رود
آمو وگذشتن جهانگیران را ازین دریا به زبا ن شعر وقصیده ازفرخی سیستانی برای ما
میخواند
" برآب جیحون پل بستن وگذاره شدن
بزرگ معجزه ی باشد و قوی برهان
سکندرآنگه کز چین همی فرود آمد
بماندبرلب جیحون سه ماه تابستان
ملک به وقتی کزآب رود جیحون بود
چوآسمان که مراورا پدید نیست کران
درآب جیحون به هفته یی یکی پلی بست
چنان که گفتی کزدیر باز بود چنان ...."
باری غرق شدن ادیب صابر ترمذی را درهمین آب که کشتی بخاری ما برآن میخرامید به همدیگر حکایت میکردیم تاازدریا گذشتیم وشکرگذاریم که که به سرنوشت ادیب صابر
گرفتار نیامدیم ازکشتی پیاده شدیم وبر کنار راست دریا پانهادیم این جا خاک ترمذ بود خاکی که داستانهای فرهنگ وتمدن ونامواران دانش وادب آسیای میانه با آن پیوند دارد
ونام های حکیم ترمذی ،محدث ترمذی ، ابوبکر وراق ترمذی ،ودیگران درافق آن میتابد
مهماندار ما را شتابان به پروازگاه هواپیما برد وازآنجا به تاشکند پرواز کردیم هوا سرد بود وکم کم برف میبارید مهماندار دانشگاه تاشکند مارا به مهمانخانه یی در حومه ی شهر برد که راه آن مانند شهر مزار گل آلود بود
درآن هنگام جنگ جهانی دوم به شد تجریان داشت ومردم شوروی تمام همت وتلاش شان را به امر پیروزی به جنگ گماشته بودند مردان وزنان لباس های ساده سیاه به تن
داشتند ودست اندر کار بودند تا تجاوز گران را از خاک شان برانند .
درهمین روز سه مهمان ایرانی نیز به مهمانخانه رسیدند .یکی ازین مهمان ها صادق هدایت نوسنده پرآوازه ایران بود مهمان دیگر ایرانی دوکتور کشاورز نام داشت که از اعضای نامور حذب توده ایران بود اواگرچه ار رشته بیماری های کودکان در فرانسه تحصیل کرده بود در سیاست دستی چیره داشت ومردی بود نقاد آتشین وصریح اللهجه ، زبان روسی را با روانی گپ میزد ونظام شاهی ایران را سخت انتقاد میکرد .بیت های هم بروزن شاهنامه در هجوشاه ورد زبان داشت مهمان سوم ایرانی که مردی بود سیاستمدار درباری ودانشمند ،دوکتور علی اکبر سیاسی نام داشت اونیز در رشته های روان شناسی .آموزش وپرورش درفرانسه تحصیل کرده بود درآن هنگام وزیر آموزش وپرورش وریس دانشگاه تهران بود اومردی بود فکور آرام وهوشیار که از دولت ایران دفاع میکرد وهمواره با دوهمراه ایرانیش پرخاش های لفطی وزبانی داشت .
صادق هدایت که یک ماه را با اودرین مهمانخانه گذراندیم جوانی نحیف ومیانه قد بود اعضای متناسب وچهره نیکو معصوم ودوست داشتنی داشت .لباس سیاه میپوشید موهای سرش بسیار سیاه بود وبروت های کوچکی داشت
هدایت با دوکتور کشاورز روشی دوستانه ونزدیکی اندیشه داشت ولی کشاورز مردی بود فعال پویا وپرتپش وهدایت مرد نظر بود ودرونگرا یکی کرداری بود دیگری پنداری .
درمهمانخانه اتاق های خواب هرکدام مان جدا بود اما سالون ومیز نان خوری مشترکی داشتیم یک خانم پخته سال که ما اورا ام الکواعب مینامیدیم ، با دودوشیزه خوشروی ونیکو منظر درخدمت ما بودند دوکتور کشاورز که روسی میدانست غالبا ترجمانی مارامیکرد وگاهی با زیبا رویان مزاح وخوش ظبعی مینمود .
گویای اعتمادی ازهمان روز نخست دریافت که بین هدایت و دوکتور کشاورز ودوکتور سیاسی سیاستماب ،که گماشته دولت بود اختلاف شدیدی وجود دارد .ازین روهنگامی که درسالون می نشستیم یا بر میز نان خوری گرد می آمدیم ، گویای مرحوم درباره اوضاع ایران از دوکتور سیاسی چیزی میپرسید اولب به سخن میکشود واز پیشرفت های ایران گپ میزد واین دوتن دیگر چیزهای را که دوکتور سیاسی میگفت ،بی درنگ با صراحت لهجه حتا گاهی با طنز وطعنه رد میکردند وما این پرخاش هارا با دلچسپی تماشا میکردیم .
هدایت را مردی یافتم بدبین که به زندگی دلبسته گی نداشت سحرگه پیش از صبحانه باده تلخ مینوشید وصبوحی میکرد پس از آنهم اگر دست میداد میخورد اگر کسی پندش میداد که:
_ جوانی ، مبادا به تندرستی ات آسیبی رسد !
درپاسخ میگفت:
_ آغا، زندگی ارزشی ندارد وبه این قدر قید وپرهیز نمیارزد من چونی را از چندی بیشتر دوست دارم .
هدایت ماده و ماورای ماده هردو را به سخریه میگرفت.اوبه اندازه آزاد بود که گاهی سخن های از دهنش برمیآمد که اگر آخوندی آنهارا میشنید ، یقینا به الحاد وفساد عقیده اش فتوامیداد. هدایت با نبشته های آزاد وانتقادی وبا آفریده های ارجمند ادبیش بسیار پرآوازه شده ست .کتاب هایش به زبانهای اروپایی نیز ترجمه شده اند .من که به هنر داستان پردازی آشنایی درستی ندارم ،هنراورا درین زمینه چنان که شایسته است ارزیابی نمیتوانم کرد ،ولی میتوانم گفت که مقدمه انتقادی اوبررباعیات خیام ،ادب وآزاد اندیشی ،ارزشی بی پایان دارد ومیتواند در شناخت اندیشه این نویسنده پرتوان ملاک خوبی باشد عقاید هدایت درباره تاریخ فارسی وچگونگی تحول زبان پهلوی به دری ،بسیار دانشمندانه بود زیرا او پهلوی را آموخته بود و خوب میدانست که سلطه سیاسی تازیان چگونه برادبیات و زبان ایران اثر گذاشت وزبان ها ولهجه های مردمان ایران و ماورای ایران با چه سرنوشتی روبرو شدند .
صادق هدایت با کیش ومذهب ویژه پیوند نداشت گاهی از روی مزاح مطالب زننده یی را به زبان میآورد
تشناب مهمانخانه ما مشترک بود ومامهمانان افغان وایرانی گاهی برای گرفتن نوبت به در آن صف میکشیدیم . من عادت دارم که سحرگاهان ،پیش از برآمدن خورشید ،ازخواب برخیزم .روزی درتشناب غسل کردن بودم وهدایت دربیرون نزدیک دروازه تشناب برکرسی انتظار نشسته بود فکرمیکنم که دراثنای شست و شوی سروبدن بر حسب تلقین وعادت روزگار کودکی ،کلمه شهادت را برزبان آوردم .هنگامیکه از تشناب برآمدم هدایت با طیبت ومزاح گفت: _احسنت ، احسنت ! خوب با تکبیر وتحلیل شست و شو کردی ازتو چنین انتظاری نمیرفت مثل آخوندی آذان دادی .
گاهی بر حسب عادت ....
سخنم را برید وچیز های دیگری گفت .
روزی دوکتور کشاورز را با دوکتور سیاسی بر سر استادی دانشگاه پرخاش رفت . دوکتور سیاسی به دوکتور کشاورز گفت :
شما که استاد دانشگاه نیستید چرا هرجا خودتان را استاد دانشگاه معرفی میکنید ؟
هدایت درحالیکه خنده بر لب داشت با لحنی نرم و آرام گفت :
چی باک؟شما هم استادید سیاسی !
منظورش این بود که دوکتور سیاسی ازراه سیاست به این مقام رسیده ست .
صادق هدایت جسدی نحیف وظاهری آرام داشت ،ولی هنگام مقابله با حضم ،هیچگاه خودرا نمیباختوباجدیا هزل پاسخ طرف را میداد اورا هرگز عصبانی ندیدم.
شبی که مهتاب درآسمان میدرخشید ،مارا به دیدن رصدگاه تاشکند بردند .درآنجاچاهی ژرف درزمین کنده بودند که زینه آهنین داشت وبا چراغ های برق روشن بود.
مهماندار ما گفت :
در اعماق این چاه که صدمتر ژرفا دارد ،ساعتیست بسیار دقیق این ساعت اعشار ،ثانیه ها ولمحات کوچک زمانی را نشان میدهد ولی برای دیدن آن باید یک نفر تنها پایین برود زیراتنفس چندین نفر برهوای آنجا تاثیر میکند هوای جاییکه ساعت قرار دارد باید به میزانی ثابت نگهداشته شود حالا هرکس میخواهد میتواند از زینه آهنین پایین برود .
داکتر کشاورز گفت :
- درتهران به وجود من بسیار ضرورت است ،هم در حذب و هم در بیمارستان کودکان به من احتیاج دارند فکر نمیکنم که ازین گودال زنده برایم .
داکتر سیاسی گفت :
- این کار از نظر روان شناسی برروان من تاثیر نا گوار خواهد داشت .
گویا گفت :
پایین رفتن و بالا آمدن بسیار دشوار است. چرا عاقل کند کاری که بار آرد پشیمانی ؟
صادق هدایت با خنده لطیفی گفت :
- برای من که تمام عمر به دوجو ارزش ندارد ،شمردن ثانیه ها ولمحات آن دیگر چیست ؟ روزی مارا برای دیدن ایشان بابا خان مفتی بزرگ تاشکند بردند .درمدرسه اش ضیافت پرتکلفی ترتیب داده بود مهمان دارما که به زبان های اوزبکی و روسی گپ میزد وظیف ترجمانی را داشت خود مفتی بزرگ زبان دری را میفهمید . ولی برای اینکه مترجم مطالبش را خوب بفهمد گاهی به روسی .گاهی به اوزبکی سخن میگفت او که مردی جالب وبرجسته بود اطلاعات گسترده ییازمسایل دینی داشت بردیوار های اطاقش فرمان های استالین دیده میشدند.
مترجم گفت :
مفتی بزرگ با فتوای خویش هزاران فرد را برای دفاع از کشور به میدان جنگ فرستاده ست کمک های مادی ومعنوی او درین زمینه باعث شده تا رهبر شوروی با نامه های رسمی تشکر آمیزوی را بستاید .
مفتی بزرگ که مردروشنفکر وهوشیاری بود مطابق ذوق جوانان سخن میگفت ولی صادق هدایت که ازمصاحبت آخوندی دلتنگ شده بود قیافه یی بسیار عبوس داشت .« درمیان عکس های استاد حبیبی عکسی ازین ملاقات موجود است ومن آنرا دیده ام .رز»
درصادق هدایت هیچگونه عجب وخود ستایی ندیدم فروتن وبد بین بود باآشنا ونا آشنابا جبین کشاده سخن میگفت از شاعران درباری ومدیحه سرا بدش میآمد .خیام را بنا بر صراحت لهجه ونیشخند هایش دوست داشت .
این خاطرات سی و شش سال پیش را بنا بر اصرارنویسنده یی ارجمند رهنورد زریاب نوشتم وآنچه درحافظه مانده بود به قید قلم آوردم ورنه مرا ذوقی برای نوشتن چنین داستان های کهن نمانده است .
« کابل، جمال مینه، اول قوس 1361»
آهای شب
و روز باتو
تکرارم هنوز
زاد روز سبزت با گام های بلورین فروردین ماه هرسال تکرار باشد« نازی » نازنین، حتا اینکه گیسوان سپید بلندت را صدسال بعدهم با دستان خط خطی شده ام رشته، رشته بشمرم وبا لب های ترک برداشته ام انگار زمزمه کنم تولدت مبارک عزیز ، نازنین، دوست ، خواهر ....
آه ای همیشه فروردین !
برخیز گام های سبز بهار دارند می آیند همان پیراهن آبی گلدارت را به تن کن یک کمی زلف هات راهم آب بزن چوری هات یادت نره که شرنگ ، شرنگ اش هرصبح مرا از خواب بیدار میکند پا زیب های نقره ی ات را حتمن دور پاهای خسته و نا آرامت ببندی که گندم زار ها را به رقص در می آورند . رو سری ات را دور بینداز که زمستان دوباره یادم می آید . حالا سویم بیا که پانزده سال جوان ترشوم .
گام بردار آرام تر از گام های یک مورچه ی عاشق، نگاه بینداز عاطفی تر ازنگاه یک موسیچه که روی سیم برق همسایه عاشق اشرا خواب می بیند شاید راهی را انتخاب کنی که من و تورا دست به دست هم سوی بنارس ببرد و تار رنگینایی دور دستم ببندی . و با زبان دوست داشتنی ات انگار صدا در بیاوری
دست هایت
را دوست
می دارم . ٭
خواهر آه ای سرچشمه ی عشق و دوستی !
ازین که امسال در جشن زاد روزت نزدت نیستم معذورم بدار و ازراه دور برات پارچه ی از سروده هایم را هدیه میکنم شاید این بهترین تحفه باشد که مورد قبول تو بیفتد چراکه می فهمم شعر را ازهر چیز دیگر دوست داری . واین راهم میدانم که مثل همیشه بایکی از کارهای هنری ات در لبه ی یکی از کرت های صحن حویلی تان با یک پیاله چای سیاه یا قهوه نشسته و داری کارمیکنی واین شعر راهم به یاد همان روز های که به هرات بودم برات سروده ام وتقدیم ات میکنم همیشه فروردین بمانی واین روز در زندگی ات همیشه تکرار شود .
وارونا
من را ،
به روی چوب های عناب بکن
تا قهوه یی رنگ شوم
وچون عطرهای نازبو
درمن ببار
٭٭٭ ٭٭٭
تا اندازه ی یک قد شعر سپید خوشبو شوم
هان ای نفسگاه من!
در صدای تو آمیخته نفس می شوم
وچون شراب های سرخ مهرگیاهی
به رگ های تو رسوب می کنم .
یک بغل بوسه و مستی را
٭ فروغ فرخزاد فرزاد فرنود بلخ
به دوست ماندگارم مژگان ساغر
آی همیشه فروردین درتو زیسته !
به ساغر
آهای صدایم را علیک بفرست !
من از سیاهی یک شب زمستان می آیم تا از خیابان های دهکده ات عطر اقاقیا بگیرم
ودرمسیر دست های زمستان زده ام انگار بنویسم دیگر سفری در راه نیست اکنون در
باغ زیسته ام برای همیشه فروردین می شوم ...
ساغر آی سرگشته چون ناقوس کلیسا در شرابخانه ی دلت عربده جو گشته و صلیب گرفته ام هزار و یک گره برای دوست داشتنت بازکرده ام باری اگر هوای حرف با خداوندگار دلم با مژگان همان تمام بودنم« زندگی ام » داشته باشم فرصتی اگرم دست نداد
با غزلی ازتو و نام تو بی آنکه همراش حرفی بزنم عبادت امرا به جا میا ورم .
وبا زورقی قدیمی اشراق در اقیانوس غزل هات شناور میشوم . دانه های باران نوروزی
وقتی روی زمین میخورد و پاش پاش میشوند و بوی خوش خاک به مشامم میرسد روی بازو هات نازل میشوم و غزل میشوم تا روی زبان مهربانت سبزشوم .
غزل بانوی من !
دوست بالا بلندم خواهر من ....
حالا دیگر تعارفات دوستی مان آهسته ، آهسته دارند رنگ می بازند وبه فلسفه ی دوستی ، شگردی که درمن پرورش یافته و جامانده داری عادت میگیری ودر سمت و سون دوستان قدیمی ام مثل نازی جان و آرون اضافه میشوی و همچنان در ضمیرمن
برف خیالت پاکیزه زیست چه زود چه عاشقانه همدیگر را باورکردیم . نشانی نام بزرگت
این همه دوستی هارا فراهم کرد و ضمیمه ی این نام شاعرانه و مقدس یک باردیگر ماندنم را ترجیح دادم واز حالت افسردگی و شیزوفرینا پا کندم .
فرشته و نفس هاش را باور دارم که دوستی مانرا همیشه ماندگار خواهد ساخت
وبرای روزی چشم انتظارم که درکابل دیدنت را بیایم تا مرواریدجان و سومن ناز را زبان شعر بیاموزم وچون فرشته گک ام راه مانرا راه بروند .
مژگان عزیز معذورم بدار که به دنباله ی نام مقدس زیبایت پسوند شما را داده نتوانستم
من تمام دوستان دوست داشتنی ام را تو صدا میزنم و دوست دارم شما هم از دوست داشتنی ترین هایم باشید وازین که دعوت امرا درپیوستن به هدیه پذیرفتید
سپاس چون همین لبیک گفتن تان را باور داشتم ......
سیاه و سفید
پنگوین ها
توده توده با بال های کوته شان
زمین خدارا
روی دو پا راه میروند
دنیای سیاه و سفید ..
فرزاد فرنود
نامه ی به داکتر نجیب آگاه
آه ای همیشه زیر باران
باران وقتی ایستاد همه چتر بسته بودند تا ذهن هاشان شسته نشود کسی همچنان پله هارا می پیمود و اشراق در برهنگی زیر بام تر رنگ میگرفت وسیلی های گرم روی دل ترک برداشته ی اشراقی ها جدا، جدا می خوردو درد برمیداشت ودربرهوت شب داشت هذیان میدید.
پاسبانی باید داشت تا همپاشی را تجربه نکنیم شب سایه دوانده بود روی کالبد هربرگ زردشده
دست هایم ازلای برگ های افتاده برمیگشت سوی شاخه های تکیده و خشک، و صدای پای بهار را در گوش های نا آرامش اش آهسته میگفت : برگرد پاهای سبز در راه ست ..
این همه مقدمه ی برای شناخت داکترنجیب آگاه بود که نبشتم تانام این بزرگوار روی زبان سیقل شده ام جاری شود . آری من که هیچ وقت نتوانستم پسوند صاحب را برای این استاد عزیز و دوست شاعرم پیوند داده صدابزنم .
وهمچنان هروقت که به خانه ی ادبی اشراق میروم وبا این مهربان همیشه ، بحث و جنجال هایی را روی ادیان ، سیاست و شعر به راه می اندازم و تااینکه خودم هم گاهی پیش خود میگم که بروبابا خودرا درد سردرست کردی اما این بزرگوار هربار مرا با آغوش باز پذیرفته و تا ناوقت های شب هم بحث ها مان ادامه یافته وگاه گاهی هم درپیوند با گیاه خوری ام با من حرف های را درمیان میگذارد مگرتا هنوز گیاه خوری را قبول نکرده ست . ودلایلی را که براش پیش میکنم نمیپذیرد تمنا دارم درهمین نزدیکی ها درجمع گیاه خوران خانه ی اشراق بپیوندد .
روزگاری که ازیک سفرطولانی از هرات باستان برگشته بودم تازه درخت های شبرغان روی سرک های کهنه و آزرده اش دامن ، دامن برگ توده میکرد ومن هم با پاهای ضعیف و استخوانی ام که رگ های آبی رنگ ازحریرش نمایان میشد و مرا هم پاییزی ساخته بود روی دوچرخه ام فاصله هارا می پیمودم تا جایی بروم که از کنارم شخصی رد شد و سویم نگاه کرد وگفت نام شما فرزاد ست ومن هم بی درنگ گفتم آری باز خودرا به معرفی گرفت . آغاز دوستی ام با استاد نازنینم داکتر آگاه از همین جا آغاز شد ورنگ گرفت بعد ها با دوستانی دیگری یکجا شده خانه گک اشراق را با دل های بزرگ مان بنا نهادیم واین خانه گک مارا به اهل فرهنگ افغانستان به معرفی گرفت . در
روزهای جمعه و شنبه داکتر صاحب اگاه از وظیفه اش فارغ میباشد بازهم یکی ازین روزهای تعطیلی اش را با من و اییژ در انجمن میگذراند سفره ی قصه و شعر پهن است و عطرهای میگونی به مشام مان میرسد و به غزل هاییکه داکترصاحب آگاه دکلمه میکند همه سراپا گوش هستیم رایانه ی دستی اش دایم با یکی دو آهنگ های بلند روسی همرایش است وجالب اینکه شعرهای ایروتیک یدالله رویایی را هم به ما دکلمه میکند وباهم همه به دنیاهایی میرویم . اما هربار افسوس میکنم که جایی دوست دلم آرین آرون به چنین بزم های اشراق خالی است
روزهای شنبه کسانی راکه اوزان عروضی را نمی فهمند در انجمن درس میدهد . مگریک چیزی را من هیچ نفهمیدم که چرا مجموعه ی را از سروده هایش به چاپ نمیرساند به امید روزی که مجموعه ی را از سروده هایش این بزرگوار برایم با دست هایش هدیه دهد .
واین هم پارچه غزلی ازداکترنجیب آگاه که زیاد دوست دارم
فرزاد فرنود بیست و هفتم
بهمن ماه 1386 خورشیدی
آنروزها...
آنروزها،که زمزمه رادارمی زدند
شلاق برتن شبِ تبدارمی زدند
درباغها، بهارستیزان ِ بی خرد
شمشیربرگرفته سپیدارمی زدند
چنگیزیان به فرقِ ستایشگران روز
گلمیخ های کینه به تکرارمی زدند
امیدبستگان به تلالوی یک سحر
فرق شکسته بازبه دیوارمی زدند
اسبان پرنجابتِ ایل ازسرِوفا
سمضربه هابه جاده ی انکارمی زدند
پیروزمندحادثه بودندبی گمان
آنانکه مهره ازدهن مارمی زدند
***
اماجماعتی که تعهدبه عشق داشت
خودرابه آب وآتشِ ایثارمی زدند
مردان سرسپرده به دشت سیاه شب
صبح سپیدِقافله راجارمی زدند
ازسرگذشتگانِ تبارسرودوشعر
ره برحریم پهنه ی پندارمی زدند
باسکسفونِ دلهره آهنگِ عشق را
همراه باملاحت ِگیتارمی زدند
از ساغر به فر نود
سلامی بز یبایی احساس یک شاعر در شب مهتابی نثار تان باد !
دیر گاهی بود که قول همکاری برای فر زاد و نازی عزیز داده بودم . اما وقتی چون پیله از پوستم در نیامدم دوست خوبی برایشان نبودم .ابریشم پر نیان خیال شان در تنگی ابریشم افغانستان نیز نشدم،حتی نتوانستم ساغر شکسته (شرابخانه ) شان باشم .
امشب امده ام تا جبران کنم .
نامهء فرزاد فرنود را که در صبحی پس ازانکه دختر خورشید ازپشت قله های زیر برف پوشیده و سفید رنگ طلایی گونه تابیده بود و او آن سطور را در یکی از کافی انتر نت های سرد بلخ که از (جنراتور ) چندین ساله و کهنه جاپانی برق را وام گرفته بود و با گرمی احساس تنور گرم طبع جوانش برا ی استاد بزرگوار عزیز علی زاده صمیمانه نوشته بودبخوانش گرفتم ، در دنیای احساس اش خوبی هایش را در عمق دل شعر پرداز و اندیشه بلند که کسی چی میداند شاید هدایت صادقانه برایش هدیه کرده بود ، حس کردم. و چندین سال بعد از امروز اش را در میدان تفکرات شاعرانه ام زندانی کردم ...و دو باره او را از زندان خیالم آزاد گذاشتم تا با اسب افکار ش بتازد و برگ برنده اش را چون چاپاندازان دلیر و سر سپرده مزار شریف با آن ردا ( چپن) سبز صمیمی که بر تن دارد در حلقه برد بی اندازد .... که بی گمان می اندازد و یک زمانی برای آن سر زمین فرزاد جوان نه بل فر زاد بزرگ محسوب میشود . فرزاد که استاد کار خود ش است که هزاران هزار دختر بچه ای ان سر زمین درس خوب بودن و شعر پر داختن و نامه نوشتن و مطالع کردن کتابهای صادق هدایت و هانوره دو بالزاک و سهراب سپهری که اهل کاشان بود و نیچه و کارو و پوشکین و هو گو و شکسپیر ووووورا از او به ارث میبرند آن دختر ها و بچه های کوچک هموطنان و هم تباران آینده ساز سر زمین خون و آتش و دود فرزاد اند .
که با شعر مو لوی و نوای جامی و قصه های فردوسی و مناجات انصاری و نصایح سعدی بزبان شیرین و جهانگیر دری فارسی در کو چه و پس کوچه ها ی بلخ و بامیان و بدخشان و .... به رقص سماع می پردازند .
و هایکواره های فرنود را در حافظه چنین میسپارند:
راه را ،
عوض کردم
موسیچه ها دانه می چیدند
م ساغر شفا
۲۶۵۳
۲۵۲۶۲۶۳۵۶۵
مژگان می چیدند
حرف های چند به « عزیزعلیزاده»
همان انسانی که در خطاب به او انگشت هایم از هوش میروند.
استاد ! درودهامان راپدرود مباد
سایه های افتاده روی پهناورترین مراتع، مهربانی ها و بزرگی دلت را احساس میکنند چون مربوب و پرورده ی دردمندترین مردمان روی زمینی ، وعلف زارها دم ازروی نسیم برمیدارند و برای قدم هات سرتعظیم فرومیبرند وبه لب های غنچه های عاشق لبخند شگفتن را هدیه میدهی
و برای گل ها رنگ و بو را تاکه گل شوند .
آهای ! عزیزترین آشنای من ، من همین خودم ازحریر سبزترین رنگ های رگ رگ برگ ها حس دست های گرم ات را روی سر هرکس بی کس که ازجاده های کابل بگذری دست به سویت میبرند و دامن ات را برای زنده ماندن کش میگیرند احساس میکنم . و تو آغوش می گشایی مهربان تر از زبان سهراب که برای سوسن شما میگفت : درقاب چشم های تو لبخند هرکودک بی کس جا می ماند .ای که نهایتت را کس اندازه نکرده نام هر طفل را « دنیا » گذاشته ای ٭
مهربانی ها درچشم هایت مردمکی ست که عشق بازی پروانه هارا در دور و بر یک قد شعر به سان شمع به تماشا می نیشیند . با نردبانی از دل دلت به تاکستان های عاشق می نگری وقتی انگورها رنگ میگیرند. ای که دست هایت پیوند دوستی می بافند و کلامت تنهایی هارا سایه میزند وفلسفه ی سیب های سرخ را باچشم های فلسفی ات ازلای برگ ها معنا میکنی .
صدای صبوری عزیز که چشم هارا خواب می بیند و یاد هارا عکس میگیرد مهربانی های شما بزرگوار حتمن در ارتعاش صداش گره خورده و شمارا به من یاد می آورد صبوری بزرگ که در دلش هرعاشقی لحظه ی را دم میگیرد وچای و چلم ترکیبی که چون باغ و انگور برای گم کردن لحظه ها آدم را به دورهای مهربان بین فاصله ها راه میدهد تا فاصله هاراگم کند . صدای ها لیلا آری ! همان تواب که آرش را با خود زیباتر ساخته وآبی تر از آسمان ازدل آدم سوی لیلا ها صدا میزندوبرای ما شدن فرا می خواند . وصدایش فراخوان دل هاست وچون باربد در رگ های نحیف و نازک هرجوان یاد لیلا را می نوازد وگاهی هم به جستجوی شرم زمانه نشانی هارا دست بالای چشم هاش خیره خیره می نگرد . افسوس که کسی را سراغ نیست ...
هرباریکه ورق های دلم،همان صفحه های عاشقانه ی دوستانم را ورق می زنم چکاد ازوبلاگ هاییست که تازه هایش را برای سبز شدن لحظه هایم درعمق دلم جا می مانم و ماندگار می سازم وگاهی هم زیرلب دوستانه براش میگم « بروبابا تو هم ازخودحسن غم کش ساخته یی » قلب مهربان و دوست داشتنی استاد آنقدر مهربان و بزرگ هست که احساساتش را روی هرقالب می ریزد عاشقانه روی زبان ها ترانه می سازد واکثرهراتی ها شیرین صحبت می کنندو به نحوی خود را مهربانتر جلوه می دهند امامن باجرعت تمام گفته می توانم که استاد مهربانتر از هر هراتیست و شاعرتر از هر شاعر و به قول فروغ فرخزاد هرلحظه شاعراست نه درهمان لحظه ی که شعر می سراید به تمام معنا شعرگوی خوبیست که شعر روی زبان مهربانش رنگ می گیرد .واین شعرکوتاهم ادمه ی دوستی هامان باد.
«٭٭»
مهربان تر از آنی ،
وقتی موسیچه را در امتداد راه
خواب سوی دلدارش می برد .
و
هذیان
جفت تخم ها را می شکند .
موسیچه از برای طفل نادیده اش
روی سیم برق همسایه می نیشیند
وچیزی مثل افسوس می گوید
« ای چرا تخم ها شکست .»
فرزاد فرنود پنجم بهمن ماه 1386 خورشیدی
شب یلدا برای یلدا جان مبارک باشد
شب یلدا :
اگرشب ها شب یلدا اگر روزها پراز غم بود
قناعت بودو صبری بود اگربسیاراگرکم بود
اموشب ها امو کابل برایم مثل عالم بود
تو بودی درکنار من دلم جمع بود دلم جمع بود
روی مرده های برگ های افتیده ی آخرین نبرد پاییز فصل تنهایی « فصل خود خودم » پامیگذاشتم نیمی ازراه مانده بود که ناخودآگاه دستم را به جیبم بردم تا همان غزل دوست نازنینم حسین آرش که گفته است « او یک رقم جذابیت چشم داشت ..آه _ آن چشم های یک رقمش را گرفت و رفت . را برای آخرین گام های پاییز بخوانم که به دستم سالنامه افتاد و زود بازش کردم دیدم که راستی آخرین روز آذرماه و فصل پاییز وهمچنان آخرین روز قتل عام حیوانات است
داشتم سه روز عید را بایک شب دور و دراز پشت سر میگذشتاندم یعنی شب روزسوم عید شب یلدا بود اما من هیچ متوجه این شب نبودم چون هرشب من یلدا ست . وقرار بود که به خانه ی یک دوستم بروم دوباره برگشتم تا برای شب یلدا چیزی برای خواندن و نوشیدن درست کنم حداقل به تنهایی این شب را تجلیل کنم تا شبم را شاعرانه تر ساخته باشم نخست از قفسه های کتابخانه ام حافظ را برداشتم و برای امیدواری فال دیدم معمولا جوانان درین شب حافظ میخوانند بعدن خواستم لحظه ی ازین شب را باغزل های هوشنگ ابتهاج « سایه » بگذرانم به خانه ی که صندلی همه را دورخود برای قصه کردن فراخوانده رفتم و دیدم که بابا جان دارد تربوز قاش میکند وهمه خورد و کلان دورش حلقه زده اند تا اینکه دو دو نفر با پله یی سهم خودرا جدا بسازند و تلویزیون طلوع هم که بین بسیاری از تلویزیون ها سلیقه یی و شاعرانه است با آهنگ زیبای امیرجان صبوری « اگرشب ها شب یلدا » باچشم باز دارد شب یلدا را پذیرایی میکند چند مغزی تربوز برای اینکه این شبم متفاوت تر از شب های دیگر باشد برداشتم و خوردم و به امید اینکه سال آینده درشب یلدا من هم با یک پله تربوز همراه با مژده ی خود از باباجان سهم خود را جدا بسازم گفته باری دیگربه دست به تربوز بردم ودوباره به خانه ی خودم به خانه ی همیشه پاییزی ام برگشتم خانه ی که دیوارهاش از هم فاصله گرفته ، پرده هاش به شانه های پنجره ها از هم دورشده ، خانه ی که کتاب هاش همه به یک ردیف قرارندارند به قفسه ی کتابهای شعر، نیچه بافلسفه اش سرودهای اوستا را خوانده و قد برافراشته ، به خانه ی که یک گلدان گل ناخن عروس بدون داماد و به قدر عمر من کوتاه دامن گسترانده است به خانه ی که صادق هدایت بزرگ هنوز ادامه ی زنده به گور را دارد می نویسد به خانه ی که گوردسته جمعی گل های مریم برای قدم های مژده ی عزیز فرش شده ... ودرینجا لحظه های دیگر شب را با موسیقی پیهم آهنگ های عاشقانه ی احمد ظاهربزرگ ، مجموعه غزل های استاد سرآهنگ ، استاد قاسم افغان ، جگجیت سینگه وهمان غزل فارسی مهدی حسن که شعر ناصر خسرو را ناله کرده « خبرم رسیده امشب که نگارخواهی آمد _ سرمن فدای راهش که سوارخواهی آمد » گذشتاندم و این غزل مرا برد به بهار شاد شورافگن انگار فکرکردم مست شده ام هوا داشت حریر آبی میشد و کرانه های آفتابی را با مژده ی خود تماشا میکردم دست به زلف های عطربیزش میبردم و درباغی ازخیالات داشتم گیسوانش را چوتی میکردم شراب های خانگی به رگ رگم عاشقانه میپیوستند و با خونم یکجا جاری می شدند محبت و دوست داشتن را به دستانم هدیه میدادند برای پروانه ها که دور چراغ الکترونیکی پرپران برای شب یلدا گریه میکردند عشق میورزیدم انگارفکرمیکردم که همه را دوست بدارم اشک به چشمانم جاری بود که ناخودآگاه به خود آمدم دیدم که شب همچنان یلدا تر شده روان هست ...
فرزاد فرنود شنبه شب اول دی ماه 1386 خ
یادکرد : برای یلدا جان و هدیه جان خواهرزاده های نازدانه ام که نماد خوبی هستند برای دوست داشتن .
